İhracat yapan veya yapmayı planlayan üreticiler sıklıkla "ATEX yeterli mi, yoksa IECEx de mi almalıyız?" sorusuyla karşılaşır. Bu iki sertifikasyon şeması birbirine çok benzese de farklı amaçlara hizmet eder. Bu yazıda aradaki temel farkları ve hangi durumda hangisine ihtiyaç duyacağınızı anlatıyoruz.
ATEX Nedir, IECEx Nedir?
| ATEX | IECEx | |
|---|---|---|
| Niteliği | AB'nin yasal olarak zorunlu direktifi (2014/34/AB) | Uluslararası, gönüllü bir sertifikasyon şeması |
| Yönetici Kurum | Avrupa Birliği | Uluslararası Elektroteknik Komisyonu (IEC) |
| Geçerlilik Alanı | AB üye ülkeleri ve AB mevzuatını uyumlaştıran ülkeler (Türkiye dahil) | Şemaya katılan ülkeler genelinde tanınır (Orta Doğu, Asya-Pasifik, Avustralya, bazı Amerika ülkeleri) |
| Kullanılan Standartlar | EN 60079 serisi (harmonize edilmiş Avrupa standartları) | IEC 60079 serisi (EN standartlarının temelini oluşturan uluslararası standartlar) |
| Zorunluluk | AB/Türkiye pazarına satış için zorunlu | Zorunlu değil, ancak birçok ülkede yerel onay sürecini kolaylaştırır |
| Belge | AB Uygunluk Beyanı + CE/Ex işareti | IECEx Uygunluk Sertifikası (CoC) ve Test Raporu |
Neden İkisi Bu Kadar Benzer?
EN 60079 serisi standartlar büyük ölçüde IEC 60079 serisinden türetilmiştir; bu nedenle iki şemanın teknik test gereklilikleri önemli ölçüde örtüşür. Bu örtüşme, üreticiler için pratik bir avantaj sağlar: ATEX için yapılan testlerin büyük bölümü IECEx başvurusunda da referans olarak kullanılabilir, bu da ikinci bir sertifikasyon için gereken ek test ve maliyeti önemli ölçüde azaltır.
Hangi Durumda Hangisine İhtiyacınız Var?
- Yalnızca AB/Türkiye pazarına satış yapıyorsanız: ATEX tek başına yeterlidir.
- AB dışına (Orta Doğu, Asya, Avustralya vb.) ihracat planlıyorsanız: IECEx, hedef ülkedeki yerel onay sürecini önemli ölçüde hızlandırabilir; birçok ülke yerel mevzuatında IECEx sertifikasını doğrudan veya kolaylaştırılmış bir yolla kabul eder.
- Global bir ürün portföyünüz varsa: Her iki sertifikaya birlikte sahip olmak, tekil pazar bağımlılığını azaltır ve yeni pazarlara giriş süresini kısaltır.
Pratik Bir Yaklaşım
SAFETEST'in önerdiği yaklaşım, ürün tasarım aşamasında hem EN hem de IEC 60079 serisi standartları birlikte dikkate alarak test planını buna göre kurgulamaktır. Bu sayede tek bir test kampanyasıyla hem ATEX hem de IECEx başvurusuna temel oluşturacak veriler elde edilir; ayrı ayrı planlanan iki süreçten çok daha ekonomik bir yoldur.
Sık Sorulan Sorular
IECEx sertifikası olan bir ürün otomatik olarak ATEX'e de uygun mudur?
Hayır, otomatik değildir. IECEx ve ATEX ayrı sertifikasyon şemalarıdır; ancak test yöntemleri büyük ölçüde örtüştüğü için IECEx testleri genellikle ATEX başvurusunda referans olarak kullanılabilir.
Sadece Türkiye ve AB pazarına satış yapan bir üretici IECEx'e ihtiyaç duyar mı?
Hayır, yalnızca AB/Türkiye pazarına satış yapan bir üretici için ATEX yeterlidir; IECEx, AB dışındaki pazarlara ihraç planlanıyorsa değer katar.
IECEx'i kim düzenler?
IECEx, Uluslararası Elektroteknik Komisyonu (IEC) tarafından yönetilen, dünya genelinde yetkilendirilmiş sertifikasyon ve test kuruluşları ile yürütülen gönüllü bir uluslararası şemadır.
Sonuç
ATEX, AB/Türkiye pazarına satış için zorunlu bir gerekliliktir; IECEx ise bu pazarın ötesine geçmek isteyen üreticiler için stratejik bir tamamlayıcıdır. İki şemanın standartlarının büyük ölçüde örtüşmesi, doğru planlanan bir test kampanyasıyla ikisine birlikte sahip olmayı ekonomik hale getirir.
Detaylı bilgi için ATEX danışmanlığı hizmetimizi inceleyebilirsiniz.
Ücretsiz Ön Değerlendirme Alın